ការ​អប់​រំ និង បរិញ្ញាប័ត្រវិស្វករ​សំណង់​ស៊ីវិល

The civil engineer

វិស្វករ​សំណង់​ស៊ីវិល

Education and licensure

ការ​អប់​រំ និង បរិញ្ញាប័ត្រ

Main article: Civil engineer

អត្ថ​បទ​ដើម៖ វិស្វ​ករ​សំណង់​ស៊ីវិល 

វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​មុខ​វិជ្ជា​សំណង់​ស៊ីវិល។ រយៈ​ពេល​សិក្សា​ មាន​ចាប់​ពី ៣ឆ្នាំ រហូត​ដល់​ ៥ឆ្នាំ​ដើម្បី​បញ្ចប់​កម្រិត​បរិញ្ញាប័ត្រ​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល ដែល​សកល​វិទ្យាល័យ​មួយ​ចំនួន​ហៅ​ថា បរិញ្ញាប័ត្រ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​។ កម្រិត​សិក្សា​ប្រភេទនេះ​ ជា​ទូ​ទៅ​មាន​បញ្ចូល​នូវ​មេរៀន​ជា​ច្រើន​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង រូប​វិទ្យា, គណិត​វិទ្យា, ការ​គ្រប់​គ្រង​គម្រោង, រចនានិង ប្រធាន​បទ​ទាក់​ទិន​នឹង​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល។ ពី​ដំបូង​ឡើយ​ ប្រធាន​បទ​ទាំង​នេះ​គ្រប​ដណ្តប់​​ទៅ​លើ​មុខវិជ្ជា​រាយ​រង​ដ៏ទៃ​ទៀតនៃ​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិលស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់ ទោះ​​មិន​គ្របដណ្តប់​លើ​គ្រប់​មុខ​ក៏​ដោយ។ បន្ទាប់​មក​ទៀត ទើប​សិស្ស​អាច​ជ្រើស​រើស​នូវ​មុខ​វិជ្ជា​ជំនាញ​ចំនួន​មួយ ឬ​ច្រើនលើស​ពី​នេះ ក្នុង​ចំណោម​មុខ​វិជ្ជា​រាងយ​រង នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​កម្រិត​បរិញ្ញាប័ត្រ​របស់សិស្ស​។ នៅ​ពេល​ដែល​និស្សិត​មិន​ទាន់​បាន​បញ្ចប់​កម្រិត​បរិញ្ញាប័ត្រ​ (បរិញ្ញាប័ត្រអក្សរសាស្ត្រ​អង់​គ្លេស/បរិញ្ញាប័ត្រ​វិទ្យាសាស្ត្រ​) នៅឡើយ​នោះ  សកល​វិទ្យាល័យ​នឹង​ផ្តល់​នូវ​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​កម្រិត​សិក្សា​ដែល​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់ក្នុង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម។ សកលវិទ្យាល័យ​ខ្លះ​ផ្តល់​ឲ្យ​សិស្ស​នូវ​ពាន​រង្វាន់​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​សម្រាប់​សិស្ស​ដែល​បន្ត​ការ​សិក្សា​បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​កម្រិត​បរិញ្ញាប័ត្រ​ហើយ  (អនុបណ្ឌិត​អក្សរ​សាស្ត្រ​អង់​គ្លេស/អនុបណ្ឌិត​វិទ្យាសាស្ត្រ​) ដែល​អាច​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​សិស្ស​បន្ត​ការ​សិក្សា​តទៅ​មុខ​ទៀត​ក្នុង​ជំនាញ​ជាក់​លាក់​មួយ​ដែល​គេ​ចាប់​អារម្មណ៍​ ដែល​ជាប់​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​។

ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ប្រទេស​ទាំង​អស់, កម្រិត​បរិញ្ញាប័ត្រ​ក្នុង​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​ គឺតំណាង​ឲ្យ​ជំហាន​ដំបូង​ឈាន​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​សញ្ញាប័ត្រ​ជំនាញ​វិជ្ជា​ជីវៈ​ ហើយ​កម្ម​វិធី​សិក្សា​នេះ​ផ្ទាល់​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​សមាគម​ជំនាញ​វិជ្ជា​ជីវៈ​។  ក្រោយ​ពី​បញ្ចប់​កម្ម​វិធី​សិក្សា​ចប់​សព្វ​គ្រប់​អស់​ហើយនោះ វិស្វករ​ត្រូវ​តែ​បំពេញ​នៅ​លក្ខខ័ណ្ឌ​មួយ​ចំនួន​ (មាន​ដូច​ជា​បទពិសោធន៍​ការងារ​ និង ទាម​ទារ​ឲ្យ​ឆ្លងកាត់​ការ​ប្រឡង​ជាដើម) មុន​ពេល​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ជា​វិស្វ​ករ​ពេញ​សិទ្ធិ​ម្នាក់។ ក្រោយ​ពី​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ជា​វិស្វ​ករ​ពេញ​សិទ្ធិ​ហើយនោះ វិស្វ​ករ​ត្រូវ​បាន​គេ​ឲ្យ​ងារ​ជា​វិស្វ​ករ​ជំនាញ​ (នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក, កាណាដ និង អាព្រិច​ខាង​ត្បូង), ឬទទួល​បាន​ងារ​ជា Chartered Engineer (នៅ​ក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​ជា​សាធារណៈ​រដ្ឋ​ភាគ​ច្រើន), ឬទទួល​ងារ​ជា Chartered Professional Engineer (នៅ​ប្រទេសអូស្ត្រា​លី និង ញូហ្សេលេន), ឬទទួល​ងារ​ជា វិស្វ​ករ​ជន​ជាតិ​អ៊ឺរ៉ុប (នៅ​សហគមន៍​អ៊ឺរ៉ុប)។ មាន​ការ​ទទួល​ព្រម​ពី​វិស្វកម្ម​អន្តរជាតិ​ជាមួយ​នឹង​សមាគមន៍​វិជ្ជា​ជីវៈ​ដែល​ជាប់​ទាក់​ទង​ ក្នុង​ការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​វិស្វ​ករ​មាន​សិទ្ធិ​អនុវត្ត​ការងារ​ដោយ​ឆ្លង​ដែន​អន្តរ​ជាតិ​បាន។

ផល​ប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ទទួល​ស្គាល់​សិទ្ធិ​ជា​វិស្វ​ករ​ម្នាក់​ មានលក្ខណៈ​ខុស​ៗ​គ្នា​ទៅ​តាម​តំបន់​។ ឧទាហរណ៍​ដូច​ជា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង កាណាដា ដែល​ “អនុញ្ញាត​ឲ្យ​តែ​វិស្វ​ករ​ដែល​មាន​អជ្ញា​ប័ណ្ណ​ត្រឹម​ត្រូវ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ ទើប​អាច​មាន​សិទ្ធិ​រៀប​ចំ, ចុះ​ហត្ថ​លេខា និង ត្រា ព្រម​ទាំង​ ទទួល​យក​គម្រោងវិស្វ​កម្ម​ និង គំនូរ​ ឲ្យ​ទៅ​អជ្ញា​ធរ​មាន​អំណាច​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ទទួល​ស្គាល់​ ឬ បោះ​ត្រា​ការ​ងារ​វិស្វ​កម្ម​ សម្រាប់​អតិ​ថិ​ជន​សាធារណៈ និង ឯក​ជន​បាន”។ ការ​ទាម​ទារ​ឲ្យ​ធ្វើ​បែប​នេះ ត្រូវ​បាន​ដាក់ឲ្យ​ប្រតិ​បត្តិ​ដោយ​រដ្ឋ និង នីតិ​រដ្ឋ​ មាន​ជា​អាទិ៍​ដូច​ជា​ Quebec’s Engineers Act ជាដើម​។ នៅ​បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេង​ពី​នេះ​ មិន​មាន​ច្បាប់​ដូចនេះ​ឡើយ។ នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រា​លី ការ​ឲ្យ​អជ្ញាប័ណ្ណ​វិស្វ​ករ​ គឺ​មាន​តែ​នៅ​រដ្ឋ​ Queensland​ តែប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុង​ការ​អនុវត្តជាក់​ស្តែង រាល់​សមាគម​វិជ្ជា​ជីវៈ​វិស្វ​កម្ម​ទាំង​អស់​រក្សា​ទុក​នូវក្រុម​ប្រឹក្សាភិបាល (code of ethics) ដែល​រំពឹង​ថា​សមាជិត​ទាំងអស់​នឹង​អនុលោម​តាម ឬ ប្រថុយ​នឹង​ការ​បដិសេធ​។ តាម​របៀប​នេះ អង្គការ​ទាំង​ឡាយ​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​រក្សា​នូវ​ក្រម​សីល​ធម៌​ស្តង់​ដារសម្រាប់​វិ​ជ្ជា​ជីវៈ​នេះ។ ទោះ​បីជា​មាន​យុត្តា​ធិការ​ នៅ​ទី​ដែល​មាន​ច្បាប់​ ឬ ទី​ដែល​គ្មាន​ច្បាប់​ការ​ពារ​ការងារ​ក៏​ដោយ វិស្វករ​ត្រូវ​តែ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ច្បាប់​ជានិច្ច។​ ក្នុង​ករណី​ នៅ​តំបន់​ដែល​ការ​ងារ​របស់​វិស្វ​ករ​មាន​ការ​បរា​ជ័យ​ នោះ​គាត់​ត្រូវ​តែ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ទង្វើធ្វេស​ប្រហែស​របស់​គាត់​ ហើយ​បើ​ក្នុង​ករណី​ធ្ងន់​ធ្ងរ​វិញនោះ គាត់​នឹង​ត្រូវជាប់​ចោទ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ធ្វេស​ប្រហែស​។ ការ​ងារ​របស់​វិស្វ​ករ​ត្រូវ​តែ​ស្ថិត​នៅក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង់​របស់​ច្បាប់​ និង បទ​បញ្ជា​ជា​ច្រើនដូច​ជា​ ច្បាប់​សាង​សង់​​អគារ​ និង ច្បាប់​ជាប់​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​បរិស្ថាន​ជាដើម​។

ប្រវត្តិ​នៃ​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល

វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​គឺ​ជា​ផ្នែក​នៃ​មុខ​វិជ្ជា​រូបសាស្ត្រ​ និង​ វិទ្យាសាស្ត្រ​ ហើយ​ប្រវត្តិ​របស់​វា​គឺ​ត្រូ​វបាន​មាន​ទំនាក់​ទំនង​យ៉ាង​ទូលាយ​ទៅ​នឹង​ការ​ស្វែង​យល់​ពី​រូប​វិទ្យា និង គណិត​វិទ្យា នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​។ ព្រោះ​តែ​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​គឺ​ជា​ជំនាញ​វិជ្ជា​ជីវៈ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ធំ​ទូលាយ​ រួម​បញ្ចូល​ទាំង​មុខ​វិជ្ជា​បច្ចេក​ទេស​តូច​ៗ​មួយ​ចំនួន​ដោយ​ឡែក​ទៀត​នោះ ប្រវត្តិ​របស់​វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ចំណេះ​ដឹង​ស្តី​ពី​រចនា​សម្ព័ន្ធ, សម្ភារៈវិទ្យាសាស្ត្រ​, ភូគព្ភ​សាស្ត្រ​, ធរណី​វិទ្យា, ធារា​សាស្ត្រ​, បរិស្ថាន, មេកានិច និង ផ្នែក​ផ្សេងៗទៀត។

ឆ្លង​កាត់​តាម​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​បុរាណ និង យុគសម័យ​កណ្តាលមកហើយនោះ ការរចនា​បែប​ស្ថាបត្យកម្ម​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​យ៉ាង​ពេញ​លេញ​ដោយសិប្ប​ករ ដូច​ជា អ្នក​ចំលាក់​ថ្ម និង​ជាង​ឈើ ដែល​អ្នក​អ្នក​ធ្វើ​ឲ្យ​លេច​ឡើង​នូវតួនាទី​នៃ​អ្នក​សាង​សង់​កំពូល​។ ចំណេះ​ដឹងនៃ​សិល្បៈ​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​រក្សាទុក​បន្ត​បន្ទាប់​ទៅ​កាន់​អ្នក​ស្នង​ការងារ​ និង​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​តាម​​ការ​ឲ្យ​តម្លៃ​ខ្ពស់់​ទៅ​លើ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​ពីមួយ​ជំនាន់​ទៅមួយ​ជំនាន់។ រចនា​សម្ព័ន្ធអគារ, ផ្លូវ​ថ្នល់ និង ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ ដែល​នៅ​បន្ត​គង់​វង្ស​ ហើយ​មាន​សន្ទុះ​រីក​ចំរើន​ឡើងជា​បន្ត​បន្ទាប់។​

ឧទាហរណ៍ដំបូង​បង្អស់​នៃ​ការ​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​រូប​វិទ្យា​ និង​គណិត​វិទ្យា​ នៅ​ក្នុង​វិស័យ​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​ គឺ​សមិទ្ធិផល​ការងារ​របស់​ អាគីមេដស៍ នៅ​ស.វទី ៣ មុន​គ.ស រួម​មាន ច្បាប់​របស់​អាគីមេដស៍ ដែល​ទាញ​យក​ហេតុ​ផល​សម្រាប់​ការ​យល់​ដឹង​របស់​យើង​បន្ថែម​ទៅ​លើ​ភាព​អណ្តែង​នៃ​អង្គ​ធាតុ​ និង ការ​អនុវត្ត​ដូច​ជា ប្រដាប់បញ្ចូលទឹក ឬរហាត់ទឹកដែលមានទំរង់ជាខ្ចៅរបស់​អាគីមេដស៍។ លោក អាគីមេដស៍។ ​គណិត​វិទូ​ជន​ជាតិ​ឥណ្ឌា​ម្នាក់ឈ្មោះ  ប្រាម៉ាគុបតា (Brahmagupta)​ បាន​ប្រើ​ប្រាស់​លេខ​គណិត​នៅ​គ.សទី ៧ ដោយ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​លេខ​របស់​ជន​ជាតិ​ហិណ្ឌូ​អារ៉ាប់ សម្រាប់​ការ​គណនា​រក​មាឌ។

Related articles

ប្រវត្តិ​មុខ​របរ​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល

(History of the civil engineering profession)

See also: History of structural engineering

វិស្វកម្ម​ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ជីវិត​មនុស្ស​តាំងពី​កំណ​កំណើត​មនុស្ស​ជាតិ​មក​ម៉្លេះ។ ការ​អនុវត្ត​ដំបូង​បង្អស់​នៃ​សំណង់​ស៊ីវិល​ ប្រហែល​មាន​ចាប់​ពី ឆ្នាំ ៤០០០ និង ២០០០ នៃ​ពុទ្ធ​សករាជ នៅ​សម័យ​អេស៊ីប​បុរាណ និង មេសូប៉ូតាមា (អ៊ីរ៉ាក់​ពី​បុរាណ) នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្ស​ចាប់​ផ្តើម​បោះ​បង់​ចរក​ភាព (ភាព​ពនេចរ​គ្មាន​ទិស​ដៅ) ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ចេះ​រៀប​ចំ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ជម្រក​សម្រាប់​ជ្រក​កោន។ ក្នុង​កំឡុង​ពេល​នេះ ការ​ដឹក​ជញ្ជូនជា​ផ្នែកសំខាន់​មួយ​ ដែល​បាន​រីក​លូត​លាស់​ ហើយ​ដឹក​នាំ​ទៅ​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៅ​កង់​វិល​ និង ទូក។

រហូត​មក​ទល់​សម័យ​ទំនើប​កាល​ពី​មុន​នេះ​ នៅ​តែ​មិន​មាន​ការ​វែក​ញែក​ច្បាស់​លាស់​នៅ​ឡើយ​រវាងផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល និង ផ្នែក​ស្ថាបត្យ​កម្ម។ រីឯ​អត្ថ​ន័យ​នៃ​ពាក្យ វិស្វ​កម្ម និង​ ស្ថាបត្យ​កម្ម ធ្លាប់​បាន​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ន័យ​តែ​មួយ​ ទៅ​តាម​តំបន់​ផ្សេង​ៗ​ជា​ច្រើន ដែល​គេ​ហៅ​វិស្វករ​ និង ស្ថាបត្យ​ករ​ មាន​ភាព​ដូច​គ្នា។ សំណង់​ ពីរ៉ាមីត នៅ​ប្រទេស​អេស៊ីប (ប្រហែល​ព.ស ២៧០០ ដល់ ២៥០០) គឺ​ជា​សំណង់​ដំបូង​ ដែល​មាន​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ធំ​ជាង​បង្អស់។ សំណង់​ពី​បុរាណ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត មាន​ជារួម​ដូច​ជា សំណង់​ប្រព័ន្ធ​គ្រប់​គ្រង​ផ្លូវ​ទឹក ឃឺ​ណាត (មាន​ចំណាស់​ច្រើន​ជាង ៣០០០ឆ្នាំ ហើយ​មាន​ប្រវែង​វែង​ជាង ៧១គ.ម), ប្រាសាទផាថេនុន ដែល​សាង​សង់​ដោយលោក អ៊ីកថីនុស ក្នុង ក្រិច​បុរាណ (ព.ស ៤៤៧ – ៤៣៨), ប្រាសាទ​អាភីយ៉ាន វេ សាង​សង់​ដោយ​វិស្វករជន​ជាតិ​រ៉ូម៉ាំង (ប្រហែល ព.ស ៣១២), មហាកំពែង​ចិន សាង​សង់​ដោយ​ មេទ័ព​ មេង ធៀន ក្រោម​បញ្ជា​រាជ​វង្ស​ឈីន អធិរាជ​ស្តេច​ ស៊ី ហ័ងទី (ប្រហែល​ព.ស ២២០) និង សំណង់​វិហារ​សាសនា​នៅ​ប្រទេស​ស្រី​លង្កាបុរាណ ដូច​ទៅ​នឹង​ វិហារ​ ជេតា​វ៉ាណារ៉ាម៉ាយ៉ា និង ​សំណង់​ធារាសាស្ត្រ​ដ៏​ធំ នៅ​ អានូរ៉ាដាពូរ៉ា ដែរ។ ជន​ជាតិ​រ៉ូម៉ាំង​បាន​អភិវឌ្ឍ​សំណង់​ស៊ីវិល​ទៅ​តាម​អណា​ចក្រ​របស់​គេ រួម​មាន ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ​, insulae, ផែ, ស្ពាន, ទំនប់ទឹក និង ផ្លូវ។

នៅ​ស.វទី ១៨ អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ​វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​ត្រូវ​បាន​គេ​រួម​បញ្ចូល​គ្រប់​យ៉ាង​ ដោយ​ឲ្យ​មាន​អត្ថ​ន័យ​ខុស​ផ្ទុយ​ស្រឡះ​ពី​វវិស្វកម្ម​យោធា។ មនុស្ស​ដំបូង​ដែល​ហៅ​ខ្លួន​ឯង​ថា​ជា​វិស្វករ​សំណង់​ស៊ីវិល​នោះគឺលោក ចន ស្មីតថុន ដែលបាន​សាងសង់​ Eddystone Lighthouse។ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៧៧១ លោក​ស្មីត​ថុន និង​ មិត្ត​រួម​ការងារ​របស់​គាត់​មួយ​ចំនួន​ទៀត​បាន​បង្កើត​សហគមន៍​ ស្មីតថុននៃពួក​វិស្វករ​សំណង់​ស៊ីវិលឡើង​មក ដែល​ជា​ក្រុម​នៃ​អ្នក​ដឹក​នាំ​អ្នក​មាន​ជំនាញ​វិជ្ជាជីវៈ​នេះ ដើម្បី​ជួប​ជុំ​គ្នា​ជាលក្ខណៈ​តូច​តាច​នៅ​អាហារ​ពេលល្ងាច​។ ទោះ​ជាមាន​លក្ខណៈ​តូច​តាច​ក៏​ដោយ ក៏​ជាភស្តុតាង​បញ្ចាក់​ថា​មាន​ការ​ជួបជុំ​ផ្នែក​បច្ចេក​ទេសមយយ ជាជាង​ការ​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​រប៉ាត់​រប៉ាយ។

នៅ​ឆ្នាំ ១៨១៨ “វិទ្យាស្ថាន​វិស្វករ​សំណង់​ស៊ីវិល​” ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើងនៅ​ក្រុង​ឡុនដុន ប្រទេស​បារាំង ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ ១៨២០ វិស្វករ​ដែល​មាន​កេរឈ្មោះ​លេច​ធ្លោ​ជាង​គេឈ្មោះ ថូម៉ាស ថេលហ្វត បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​ដំបូងគេ​បង្អស់​នៃវិទ្យាស្ថាននេះ។ វិទ្យាស្ថាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ទទួលស្គាល់​ពេញ​លេញ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ឆ្នាំ ១៨២៨ ដែល​ទទួល​ស្គាល់​ជា​ផ្លូវ​ការ​ថា វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​ជា​ ជំនាញ​វិជ្ជា​ជីវៈ​ ពេញ​លក្ខណៈ​មួយ។ ការ​ទទួល​ស្គាល់​នេះ មាន​ន័យ​ថា៖

សិល្បៈ​នៃ​ការ​រៀប​ចំ​ប្រភព​ធន​ធាន​នៃ​ថាមពល​ក្នុង​ធម្ម​ជាតិ​សម្រាប់​ប្រើ​ប្រាស់ និង​ជា​ប្រយោជន៍​ភាព​ងាយ​ស្រួល​របស់​មនុស្ស​ជាតិ នោះ​វា​ប្រៀប​បី​ដូច​ជា​ផលិត​ផល និង ចរាចរណ៍​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ ដែល​ប្រយោជន៍​ទាំង​ពីរ​នេះ​ គឺ​សម្រាប់​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ក្នុង​និង​ក្រៅ​ស្រុក និង​ការ​សាង​សង់​ចំណតផែ និង ផែពាណិជ្ជ​កម្ម, ប៉ុលឌែរ,​ សំណង់​ញែកទឹកពីសមុទ្ទ, និង ប្រភាតារ (សើនបញ្ចាំងភ្លើងសម្រាប់នាវា) និង សិល្បៈនៃ​ការ​រៀប​ចំ​ថាម​ពល​សប្បនិមិត្ត​សម្រាប់​ជា​ប្រយោជន៍​នៃ​ផ្នែកពាណិជ្ជ​កម្ម ផ្នែក​សំណង់និងប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីន និងផ្នែក​ប្រព័ន្ធ​បង្ហូរ​ទឹក​នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង និង ធានី។

មហា​វិទ្យា​ល័យ​ឯកជន​ដំបូង​បំផុត ដែល​បង្រៀនផ្នែក​វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិកគឺ សកលវិទ្យាល័យ​ន័រវ៉ិច ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨១៩ ដោយ​លោក ខេបថេន អាលដេន ផាទ្រីច។ កំរិត​ដំបូង​នៃ​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិកត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ជា​រង្វាន់​កិត្តិ​យស​ដោយ វិទ្យាស្ថាន រិនសេលេអឺ ផូលីថេចនិក (វិទ្យាស្ថាន​ជំនាញពហុបច្ចេកវិទ្យា រិនសេលែ) ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៣៥។ ស្រ្តី​ដំបូង​ដែល​បាន​រៀនចប់​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​ដំបូង​បំផុត ដែល​បាន​ទទួល​រង្វាន់​កិត្តិយស​ពីសកលវិទ្យាល័យ​ខ័រណេល គឺលោកស្រី ណូរ៉ា ស្តេនថុនប្លាច់ឆ៍​ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩០៥។

000000

ប្រភពអត្ថបទ៖ វីគីភីឌា

ជាភាសាអង់គ្លេស៖ History of Civil Engineering Profession

Related articles

វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល (Civil engineering)

វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល គឺ​ជា​ការ​សិក្សា​ទៅ​លើ ជំនាញ​ផ្នែក​វិស្វកម្ម(professional engineering) ដែល​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹងការ​រចនា ការ​សាង​សង់ និង ការ​ជួស​ជុល​ទៅ​លើ​ផ្នែក​រូប​សាស្ត្រ​ និង បរិស្ថាន​ធម្ម​ជាតិ​ រួម​បញ្ចូល​នូវ​ការ​ងារ​ផ្នែក​ផ្លូវ​ថ្នល់ ស្ពាន ប្រឡាយ ទំនប់ទឹក និង សំណង់​អគារ។ វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល គឺ​ជា​វិជ្ជា​ដ៏​ចំណាស់ជាង​គេ​បំផុត​ក្នុង​ចំណោម​វិជ្ជា​វិស្វ​កម្ម​លើ​ពិ​ភព​លោក​នេះ បន្ទាប់​ពី​វិស្វកម្ម​យោធា (military engineering)។

មុខ​វិ​ជ្ជា​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផ្តាច់​ចេញ​ពី​វិស្វកម្ម​យោធា។ ជាទូ​ទៅ​ វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល មាន​បែង​ចែក​ចេញ​ជា​មុខ​វិជ្ជា​តូច​ៗទៀត ដែល​មាន​ដូច​ជា៖

វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ប្រាស់​ទៅ​លើ​គ្រប់​កំរិត​ទាំង​អស់ មិន​ថា​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​សាធារណៈចាប់​ពី​មន្ត្រី​ក្រុង រហូត​ដល់​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ជាតិ និង នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​ឯក​ជន​ ចាប់​ពី​បុគ្គល​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​រហូត​ដល់​ក្រុម​ហ៊ុន​អន្ត​រ​ជាតិ។

អត្ថបទជាភាសាអង់គ្លេស៖ Civil engineering

ជំនាញ​សំណង់​ស៊ីវិល

មហាវិទ្យាល័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​

ជំនាញ​សំណង់​ស៊ីវិល

 

គោល​បំណង​នៃ​ការសិក្សា

វិស័យ​សំណង់​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដែល​ខ្វះ​មិន​បាន​នៅ​ក្នុង​សង្គម ពី​ព្រោះ​ប្រទេស​នីមួយៗ​តែង​តែ​មាន​សំណង់ គេហដ្ឋាន​ រោកចក្រ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ផ្លូវ​ថ្នល់ ស្ពាន លូ និង សំណង់​ធារាសាស្ត្រ​ ព្រម​ទាំង​សំណង់​អគារ​ផ្សេងៗទៀត​ជា​ច្រើន។ ប្រទេស​កម្ពុជា​យើងស្ថិត​ក្នុង​លក្ខណៈ​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ ដូច្នេះយើង​ត្រូវ​ការ​ធន​ធាន​មនុស្សក្នុង​ស្រុក​ផ្នែក​បច្ចេក​ទេស​ជា​ចាំ​បាច់​ជៀស​វាង​ការ​ជួល​អ្នក​បច្ចេក​ទេស​មក​ពី​ខាង​ក្រៅ ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​ខាត​បង់​ថវិកាជាតិច្រើន។ ដូចនេះ​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ធន​ធាន​មនុស្ស​ ពិសេស​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​ គឺ​ជា​កត្តា​ចាំ​បាច់​មួយ​ដែល​ចូល​រួម​ចំណែក​ធ្វើឲ្យ​ប្រទេស​ជាតិ​មាន​ការ​រីក​ចំរើន។

អត្ថ​ប្រយោជន៍​នៃ​ការ​សិក្សា​ក្នុង​ មហា​វិទ្យា​ល័យ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ ផ្នែក​វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល

និស្សិត​ដែល​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល​ទាំង​អស់​និង​អាច​ទទួល​បាន​នូវ​

  • ចេះ​ធ្វើ​ពិសោធន៍​ដី
  • គណនា​លទ្ធ​ភាព​ទ្រទ្រង់​​របស់​គ្រឹះ និង ចំនួន​សសរ​គ្រឹះ​ដែល​ត្រូវ​ប្រើ​ប្រាស់ ដើម្បី​អាច​ប្រឈម​ទៅនឹងទម្ងន់​សង្កត់​របស់​សំណង់​ខាង​លើ។
  • សមត្ថ​ភាព​ក្នុង​ការ​គិត​ទុក​ជា​មុន​នូវ​សម្រុត​របស់​អគារ​ទំនប់​ដែល​កើត​ពី​ទម្ងន់​សង្កត់​របស់​វា​ក្រោយ​ពី​បាន​សាង​សង់​រួច។
  • សមត្ថ​ភាព​ក្នុង​ការ​គណនា​គ្រឿង​បង្គុំ​សំណង់​ដែល​ធ្វើ​អំពី ឈើ​ លោហៈ ឬពី​បេតុង​សរសៃ​ដែក​។ ឧទាហរណ៍​៖ សម្រាប់​អគារ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ខ្ពស់​មួយ ថើ​តើ​យងើ​ត្រូវ​ធ្វើ​ធ្នឹម និង​សសរ​នៅ​តាម​ជាន់​នីមួយៗ ទំហំ​ប៉ុន្មាន ហើយ​ត្រូវ​ប្រើ​បេតុង ដែល​មានកម្លាំង​រឹង​មាំ​ប៉ុន្មាន MPa
  • សមត្ថ​ភាព​ក្នុង​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណគម្រោង​ចំណាយ​លើ​អគារ, ការ​ដេញ​ថ្លៃ។
  • សមត្ថ​ភាព​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំការ​ដ្ឋាន​ និង ដឹង​ជាមុន​នូវ​រយៈ​ពេល​នៃ​ការ​សាង​សង់​ ព្រម​ទាំង​អាច​គ្រប់​គ្រង​លើ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​កម្លាំង​ពល​កម្ម​ឲ្យ​សម​ស្រប​ទៅ​នឹង​ទំហំ​ការ​ងារ​ដែល​ធ្វើឲ្យ​គម្រោង​សាង​សង់​នី​មួយ​ៗ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ប្រកប​ដោយ​ភាព​រលូនតាមផែន​ការ និង ចំណេញ​ថវិកា។
  • សមត្ថ​ភាព​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំ​ប្រព័ន្ធ​ទឹក និង​បញ្តាញ​អគ្គីសនី​ក្នុង​អគារ។

 

មុខ​វិជ្ជា​សិក្សា៖

  • បច្ចេក​ទេស​នៃ​ការ​សាង​សង់ និង​ការគណនា​សំណង់  (Construction Technology, Structural Design)
  • សំណង់​អគារ​ ស្ពាន​ ថ្នល់ និង​សំណង់​ធារា​សាស្ត្រ​ (Building, Bridge, Road and Hydraulic Structure)
  • ការ​វិភាគ​មេកា​និក​ និង​ការ​គណនា​គ្រឹះ​ សំណង់ (Soil Mechanics & Foundation Design)
  • ការគណនា​សំណង់​ពី​បេតុង លោហ​ធាតុ និង​ឈើ (Concrete Design, Steel Design & Wood Design)
  • ការ​គ្រប់​គ្រង​ការដ្ឋាន និង​ការ​វិភាគ​សេដ្ឋ​កិច្ចសំណង់ (Construction Management & Analysis)

 

មុខ​វិជ្ជា​ដែល​អាច​មាន​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​សំណង់​ស៊ីវិល៖

  • Engineering Drawing
  • Materials and Building Construction
  • Major in Engineering Survey
  • Major in Concrete Technology
  • Major in Theory of Structures and Structure Design
  • Hydraulics and Hydrology
  • Major in Water Supply and Wastewater Treatment
  • Major in Geo-technique and Foundation Engineering
  • Electrical for Building
  • Major in Road and Bridge Construction
  • Major in Contract Procedures and Estimation
  • Major in Computer Application and Construction Management
  • Major in Ecology
  • Humanities Courses
  • Social Science
  • English Language
  • Sciences and Mathematics