ប្រវត្តិអ្នកនិពន្ធខ្មែរ លោក ទឹម ម៉ានី

បើនិយាយអំពីប្រលោមលោកខ្មែរ ប្រហែលជាមានមិត្តអ្នកអានជាច្រើន បានស្គាល់ស្នាដៃរបស់អ្នកនិពន្ធ ទឹម ម៉ានី (ហៅស្មេរ) តែប្រហែលជាមានអ្នកខ្លះមិនសូវបានដឹងអំពីប្រវត្តិរបស់លោកប៉ុន្មាននោះទេ។

“ កវីផ្សងស្នេហ៍” គឺជាប្រលោមលោកដែលល្បីល្បាញបំផុត និង រឿងទី២ គឺ “ ឃ្លោកលិចអំបែងអណ្តែង” ដែលអ្នកនិពន្ធ ទឹម ម៉ានី បានអះអាងថា ជារឿងដែលធ្វើឲ្យអ្នកអាននិយមចូលចិត្តនិងទទួលស្គាល់ស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោក។

17392816_1879330749012353_479452561_n

ក្នុងវ័យ ៧១ ឆ្នាំ និងជាអ្នកភ្នំពេញ លោក ទឹម ម៉ានី មានភរិយានិងកូនស្រីចំនួនពីរនាក់ ហើយក្រៅពីភាសាកំណើតរបស់ខ្លួន លោកអាចនិយាយបានដល់ទៅ៦ភាសាឯណោះ ដូចជា អង់គ្លេស បារាំង សូវៀត ចិន ថៃ និង វៀតណាម។

លោក ទឹម ម៉ានី   គឺជាទីប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន និង ជាសមាជិកក្រុមការងារថ្នាក់ជាតិ និងជាអ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីល្បាញមួយរូបផងដែរ។ ក្រៅពីការងាររៀបរាប់ខាងលើ លោក ទឹម ម៉ានី ក៏ជាអតីតបេក្ខភាពតំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលកំពង់ធំ សាស្រ្តាចារ្យមហាវិទ្យាល័យនីតិសាស្ត្រ និង ធ្លាប់ធ្វើការនៅក្រសួងពីរផ្សេងទៀត ដូចជាក្រសួង ឧស្សាហកម្ម រ៉ែ និង ថាមពល និង ក្រសួងកសិកម្មរក្ខាប្រមាញ់ និង នេសាទផងដែរ។

អ្នកនិពន្ធរូបនេះ បញ្ជាក់ថា ៖ “ ខ្ញុំក៏បានបកប្រែសៀវភៅពីភាសាថែមកជាភាសាខ្មែរ គឺ ជោគជតានៃតម្រាសុបិន និង វិជ្ជាធ្វើម្ហូបជាដើម ហើយសព្វថ្ងៃខ្ញុំកំពុងរៀបចំបោះផ្សាយពីសិល្បវិធីនៃការតែងនិពន្ធប្រលោមោក។ លើសពីនេះ ខ្ញុំបានរៀបចំជារឿងភាគប្រចាំទូរទស្សន៍មួយចំនួន ហើយនៅឆ្នាំនេះនឹងចាប់ផ្តើមថតខ្សែភាពយន្តភាគថ្មីដូចជារឿង “ អកបឹងកន្សែង” “ព្រះច័ន្ទក្រហម” “ រាជនីមហាអង្គរ” និង រឿង “ទឹកថ្លាផ្កាស្នេហ៍” ។ ចំណែកឯរឿង “ ម្កុដផ្កាស្នេហ៍ “ បានថតចប់ជាស្ថាពរនឹងយកទៅក្រៅប្រទេសបាត់ហើយ”។

ផ្តើមអាជីពជាអ្នកនិពន្ធក្នុងឆ្នាំ១៩៨២ រហូតមកដល់ឆ្នាំ ២០១៦ លោកបាននិពន្ធស្នាដៃប្រលោមលោកបានចំនួន១៨៥ រឿង ដែលក្នុងនោះប្រលោមលោកចំនួន៤៣ចំណងជើង គឺមិនទាន់បញ្ចេញនៅលើទីផ្សារនៅឡើយនោះទេ។ លោកបន្ថែមថា ៖ “ រឿងដែលខ្ញុំចាប់ផ្តើមសរសេរដំបូងគេ គឺរឿង “ ពស់សកស្រកា” “ អប្សរាចិត្តមារ” “ផ្កាអ័រគីដេ” និង “ រឿង “ កវីផ្សងស្នេហ៍” ដែលសុទ្ធតែបានទទួលការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់មិត្តអ្នកអាន។

រំឭកពីមូលហេតុដែលជម្រុញឲ្យលោក ទឹម ម៉ានី ចាប់កាន់ប៉ាកកាក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ គឺដោយសារតែនៅក្នុងសម័យប៉ុលពត មានរឿងរ៉ាវជាច្រើន ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងយុវជនយើងដែលត្រូវមានការយល់ដឹងពីវប្បធម៌នៃជាតិរបស់យើង និង ដោយសារចង់ដឹង ចង់ឭពីអ្វីដែលហៅថាសិល្បៈនៃការតែងនិពន្ធ។

លោកបានលើកឡើងថា ៖

ខ្ញុំចងក្រងរឿងប្រលោមលោកឡើងដើម្បីឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយបានយល់ថា អក្សរសាស្ត្រជាតិយើងពិតជាមានន័យទូលំទូលាយណាស់ និង ដើម្បីស្វែងយល់អ្វីដែលហៅថា “ប្រលោមលោក” និង ដើម្បីចង់ដាស់យុវជនឲ្យផ្តោតលើអក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរ ក្នុងគោលបំណងថែរក្សាតម្លៃអក្សរសាស្ត្រជាតិខ្មែរឲ្យបានគង់វង្ស។

ក្នុងនាមជាអ្នកនិពន្ធចាស់វស្សា លោក ទឹម ម៉ានី បានបង្ហាញនូវទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនថា ដើម្បីឲ្យស្នាដៃប្រលោមលោកល្អ យើងគួរតែយកចិត្តទុកដាក់លើចំណុចសំខាន់ៗ ចំនួន ដូចជា ការចេះលើកទុកដាក់នូវពាក្យពេចន៍ចុងជួនគ្នា មិនជាន់ពាក្យ និង ការប្រើអក្ខរាវិរុទ្ធឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ទី២ ដឹងច្បាស់ថារឿងយើងនិពន្ធជារឿងពិតឬជាការស្រម៉ៃ បើស្រម៉ៃ ត្រូវតែមានភាពជាក់ស្តែងដើម្បីឲ្យអ្នកអានអាចទទួលយកបានផង ទី៣ ការស្គាល់ភូមិសាស្ត្រ និង ទីកន្លែងពិតប្រាកដ និង ចុងក្រោយ គឺការបញ្ចូលអារម្មណ៍ទៅក្នុងការនិពន្ធ ឲ្យចូលធ្លុងទៅជាមួយនឹងសាច់រឿង។

អត្ថបទ៖ ទំព័រ ប្រលោម.ខ្មែរ

ការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព ឬបរិមាណ?

qualvsquant_sliderimage1

ថ្ងៃមុនខ្ញុំបានជជែកគ្នាលេងជាមួយបងស្រីម្នាក់តាមឆាត។ គាត់ហាក់បង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍នៅពេលខ្ញុំស្នើសុំសម្ភាសន៍ប្អូនប្រុសម្នាក់ពីទម្លាប់នៃការអានរបស់យុវជនខ្មែរ។ មូលហេតុគឺមកពីគាត់កំពុងធ្វើការសង្គមទាក់ទងនឹងការអាននេះដូចគ្នា។ អ្វីដែលគាត់កំពុងធ្វើគឺជាការសម្ភាសន៍មនុស្សមួយចំនួនក្នុងទម្រង់ជាវីដេអូ។  តាមការជជែកគ្នាបន្តិចនោះ ខ្ញុំបានដឹងថាគាត់មានការងារជាអ្នកស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ ឯខ្ញុំកំពុងធ្វើការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព គ្រាន់តែអ្វីដែលយើងធ្វើគឺទៅលើប្រធានបទតែមួយ។ នៅពេលដែលខ្ញុំប្រាប់គាត់ ពីអ្នកដែលខ្ញុំបានជួបសម្ភាសន៍ជាមួយនោះ គាត់ហាក់បង្ហាញភាពមិនពេញចិត្ត/មិនទុកចិត្ត ទៅលើអ្វីដែលខ្ញុំកំពុងធ្វើ។ ខ្ញុំគិតថាគាត់មានជំនឿចិត្តទៅលើបរិមាណនៃចំនួនមនុស្សដ៏ច្រើនក្នុងការផ្ដល់មតិឬចម្លើយក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ។

ចំពោះខ្ញុំ ការស្រាវជ្រាវតាមបែបបរិមាណ ឬគុណភាពក្ដី លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវសុទ្ធតែអាចនាំទៅរកភាពជោគជ័យ និងលទ្ធផលដូចគ្នា។ អ្វីដែលខុសគ្នា គឺវិធីសាស្ត្រ ដំណើរការ និងរបៀបវិភាគតែប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះការស្រាវជ្រាវខ្លះ បរិមាណ ឬតួរលេខមិនមែនជាតម្រូវការរបស់អតិថិជននោះទេ ព្រោះគេមិនអាចឲ្យជាចំនួនលេខទៅកាន់អារម្មណ៍ គំនិត ឬហេតុផលបាននោះទេ។ ចំពោះការស្រាវជ្រាវខ្លះ គេត្រូវការបរិមាណ ចំនួនលេខច្បាស់លាស់ ដូច្នេះការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ ជាជម្រើសដ៏ល្អមួយ។ យ៉ាងណាក្ដី ការស្រាវជ្រាវទាំងឡាយរមែងមានបញ្ចូលនូវទិន្នន័យពីការស្រាវជ្រាវទាំងពីរប្រភេទនេះដែរ។

តាមបទពិសោធន៍ការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្ញុំ ផ្នែកគុណភាព គម្រោងខ្លះយើងត្រូវការជួបមនុស្សសម្ភាសន៍មិនដល់ ៥០នាក់ផង។ ផ្ទុយទៅវិញ ការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណអាចទាមទារឲ្យមានទិន្នន័យពីមនុស្សជាច្រើនរយ រហូតដល់ម៉ឺននាក់ក៏មាន។ មានគម្រោងខ្លះដែលគេចង់ឲ្យខាងខ្ញុំស្រាវជ្រាវឲ្យ តែខាងខ្ញុំមិនទទួលយក ព្រោះយើងគិតថា អតិថិជននោះទាមទារលទ្ធផលជាបរិមាណជាជាងគុណភាព។

ក្នុងនាមជាអ្នកស្រាវជ្រាវម្នាក់ យើងគួរតែរៀនពីគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃការស្រាវជ្រាវ។ មិនមែនគ្រប់ការស្រាវជ្រាវទាំងអស់សុទ្ធតែការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណអាចធ្វើបាន ឬការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាពអាចអនុវត្តបានទៅលើគ្រប់ការស្រាវជ្រាវនោះទេ។ វាប្រៀបដូចជាបេះដូងដែលមានទម្ងន់ពីរបីក្រាម តែមានឥរិយាបទប្រែប្រួលតាមស្ថានភាពផ្លូវចិត្តដ៏ច្រើនរាប់មិនបាននោះដែរ។ យើងគួរតែបើកចិត្តរៀនពីអ្វីដែលយើងមិនដឹង ហើយកាត់បន្ថយការវាយតម្លៃបន្ទាបទៅលើអ្វីដែលយើងមិនទាន់យល់នៅឡើយនោះ។ នេះជាគំនិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ។ មានគំនិតអីអាចផ្ដល់មតិខាងក្រោមនេះបាន។ 🙂

Project “Khmer For Reading”

ការ​ចូលរួម​អាន​ជាមួយក្មេង ធ្វើ​ឲ្យការ​អាន​របស់គេ​កាន់​តែ​មានភាពរីករាយ។

ភាពរីករាយក្នុងការសិក្សា ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​កាន់​តែ​ចូលចិត្ត​ការ​សិក្សា​ថែមទៀត។

នេះជា​គម្រោង​ថ្មីមួយ ដែល​ខ្ញុំ​អាច​ធ្វើ​ដោយ​ខ្លួនឯង​បាន ដោយ​មិន​ចាំបាច់ចំណាយថវិការ​ ពលកម្ម ឬសម្ភារៈច្រើន​បែបក្នុងការ​ផលិត ប៉ុន្តែអាច​ផ្ដល់​ជា​សារៈប្រយោជន៍​ដ៏ល្អមួយ​សម្រាប់​កុមារ ដែល​គិតថា​ការអាន​ជាការ​ពិបាក ជា​រឿងគួរឲ្យធុញទ្រាន់ ឲ្យ​បែរមក​ចូលចិត្ត​ក្នុងការ​អានវិញ។ ខ្ញុំ​បាន​សាកល្បង​នាំប្អូនស្រីតូច​របស់​ខ្ញុំ​ដែលរៀ​ននៅ​ថ្នាក់ទី ៣ មក​អាន​សៀវភៅជាមួយខ្ញុំ​ក្នុងពេល​ទំនេរនាពេលយប់។

ការ​ធ្វើ​បែបនេះធ្វើ​ឲ្យ​គេ​សប្បាយចិត្ត​ជា​ខ្លាំង ព្រោះគេ​បាន​ធ្វើ​អ្វីម្យ៉ាងជាមួយ​បងប្រុសរបស់គេ។ ខ្ញុំ​សម្គាល់ឃើញថា ប្អូនស្រីខ្ញុំ​ស្ដាប់​របៀប​ដែលខ្ញុំអាន រួច​ក៏អាន​ត្រាប់​តាម​បែបបទ​នៃការ​អាន​របស់​ខ្ញុំ​បាន​បណ្ដើរៗ។ ខ្ញុំអាន​បែប​ដូចជាការ​និយាយ​ក្នុងសង្គម​ធម្មតា​ប្រចាំថ្ងៃ តែ​មិន​ឲ្យ​ខុស​ពី​អក្ខរា​វិរុទ្ធ​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​។ ធ្វើ​បែបនេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​អាន​កាន់​តែ​រស់​រវើក និង​គួរឲ្យ​ចង់​ស្ដាប់។

ទោះយ៉ាងណា​ក្ដី ខ្ញុំ​ក៏ពុំ​មែន​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ក្នុងការ​អាន​ក៏ដោយ តែខ្ញុំគិតថាបងប្រុស ឬឪពុកម្ដាយ និង​សមាជិកក្នុងគ្រួសារសុទ្ធតែ​អាច​រួម​ចំណែក​ជំរុញការ​អាន​របស់​ក្មេង។ អ្នក​អាច​នឹង​សប្បាយចិត្ត បើ​សិន​កូន​របស់​អ្នក​ប្រាប់ថា​អ្នក​ណា​ត្រង់នេះ ឬត្រង់នោះខុស ព្រោះអ្នក​មិន​សូវ​ចេះអាន​អក្សរ ហើយអាចឲ្យកូនអ្នក​អាន​ឲ្យ​ស្ដាប់​បាន។ ម្យ៉ាង​បើ​អ្នក​ជា​អ្នកពូកែអាន អ្នក​អាច​បង្រៀនកូនពីរបៀបអានឲ្យកាន់តែពូកែថែមទៀត។ ជាចុងក្រោយ​ខ្ញុំ​សូម​អរគុណ​ដែលអ្នក​បាន​ចំណាយពេល​ស្ដាប់ការ​សន្ទនា​ពីក្នុងសៀវភៅភាសា​ខ្មែរថ្នាក់ទីបី និង​អាន​អត្ថបទ​មួយនេះ។ ខ្ញុំនឹង​បន្តផលិត​កម្មវិធីអាន​បែបនេះទៀត មិន​ថា​ប្រយោជន៍នេះ​មិន​សូវជា​ដុំកំភួន ឬ​ការ​បញ្ជ្រាបនៃការអាន​របស់ក្មេងមានភាពយឺត ក៏ខ្ញុំរីករាយ ព្រោះនេះជា​ចំណែកដ៏ល្អ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​រួមចំណែកជា​ដំណោះស្រាយ។